Doelstellingen van de Vrijmetselarij
De Vrijmetselarij streeft naar een beeld van een ideale samenleving, gebaseerd op Vrijheid, Gelijkheid en Broederlijkheid. Zij wil bijdragen aan een wereld vanverdraagzaamheid en vrijheid. Zij legt geen enkel dogma op en beroept zich op geen enkel dogma.
Een werkplaatsbiedt de Vrijmetselaar de maçonnieke traditie aan – ritussen, ritualen en symbolen – als middel om zichzelf beter te leren kennen en zo op harmonieuze wijze bij te dragen aan de maatschappelijke vooruitgang, zowel binnen de werkplaats als in de buitenwereld.
Door mannen en/of vrouwen van diverse afkomst en uit alle lagen van de samenleving samen te brengen, maakt zij het mogelijk om wie daartoe de aanleg en de wil heeft, te helpen zich te verbeteren.
De persoonlijke, spirituele en morele ontwikkeling van de Vrijmetselaar is essentieel opdat zijn denken en handelen op de samenleving zou kunnen afstralen. Zo streeft elke Vrijmetselaar naar het ware, het schone en het goede? (rechtvaardige).
Initiatiek genootschap
De toetredingsceremonie tot de Vrijmetselarij wordt de inwijding genoemd.
De inwijding en de maçonnieke arbeid zijn in de eerste plaats een persoonlijke ervaring die niet communiceerbaar is. De initiatieke methode maakt gebruik van een symbolische taal in zingevende ritualen en van het vrije onderzoek, die toelaten dieper in te gaan op de kennis van zichzelf en van de anderen. Het Grootoosten van België laat elke Vrijmetselaar daarbij de volledige vrijheid van interpretatie van de gebruikte symbolen.
Denkgenootschap
Voortgekomen uit het vrijdenken van de Verlichting legt de Vrijmetselarij geen grenzen op aan de zoektocht naar waarheid en waarborgt zij al haar leden volledige vrijheid van denken en overtuiging.
In tegenstelling tot religies, die antwoorden bieden op menselijke twijfels, wil de Vrijmetselarij haar leden aanmoedigen om de antwoorden op de grote existentiële vragen in zichzelf te vinden:
• Wie zijn wij?
• Waar komen wij vandaan?
• Waar gaan wij naartoe?
Zij zet zich in voor de verdediging van de vrijheid van denken, spreken en handelen van individuen en groepen die de fundamentele principes van democratie en solidariteit onderschrijven.
Solidair en menslievend genootschap
Het beoefenen van de broederlijkheid tegenover alle mensen is een van de pijlers van de Vrijmetselarij.
Vrijmetselaars beschouwen het dan ook als hun plicht om filantropie en solidariteit in de ruimste zin te beoefenen.
Open en verdraagzaam genootschap
De Vrijmetselaar staat open voor het standpunt van de ander, waardoor in de werkplaats alle aspecten van het menselijk bestaan en de rechten van de mens vrij kunnen worden besproken en onderzocht.
Een van de grondteksten van de Vrijmetselarij, de Constituties van Anderson (1723), stelt:
“Vrijmetselaars zijn enkel gebonden aan die religie waarover alle mensen het eens zijn, waarbij ieder zijn eigen overtuigingen behoudt; dat wil zeggen: goede en rechtschapen mensen zijn, mensen van eer en integriteit, ongeacht de benamingen of overtuigingen die hen onderscheiden. Zo wordt de Vrijmetselarij het ‘middelpunt van eenheid’ en het middel om een oprechte vriendschap te stichten tussen mensen die anders misschien voor altijd vreemden voor elkaar zouden blijven.”
Dit leidt tot een hechte vriendschap waarin titels, functies, filosofische overtuigingen of beroepen uit het profane leven geen rol spelen. Voor de Vrijmetselaar zijn niet de functie of het beroep van belang, maar wel de manier waarop deze worden uitgeoefend.
Discreet karakter
Discretie staat centraal in de werkzaamheden, zowel voor de inhoud van de gedachtenuitwisselingen als voor de samenstelling van de werkplaatsen.
Zij waarborgt een vrije en onbelemmerde dialoog en communicatie. Deze discretie is gebaseerd op het grondwettelijke en democratische recht op vrijheid van vereniging en op het recht op de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
Organisatie van de Vrijmetselarij
De Vrijmetselarij ontstond in de Renaissance en kreeg haar huidige structuur in de 18de eeuw, de eeuw van de Verlichting.
In talrijke steden van het land zijn vrijmetselaarsloges gevestigd.
Er zijn verschillende manieren om kennis en ervaring te delen en gezamenlijk te arbeiden aan de intellectuele en morele vervolmaking van de mensheid.
Daarom heeft de Vrijmetselarij zich, in een wereld in verandering, in verschillende vormen ontwikkeld. Deze vormen zijn de Obediënties, die Werkplaatsen met gelijkaardige kenmerken verenigen.